Bewaren
- Rechtop. Zet de bak op zijn kant tegen de muur, niet plat op de grond of onder een stapel spullen. Zo blijft hij recht.
- Niet bij warmte. Niet naast de verwarming, de kachel of in de volle zon. Hout droogt dan uit en trekt krom.
- Niet in vocht. Geen schuur, kelder of garage met wisselende luchtvochtigheid. Een droge kast of gang is ideaal. Een hoes beschermt tegen stof en krassen.
Voor het spelen
- Droge doek. Veeg stof en vuil van de baan met een droge of licht vochtige doek en maak de bak goed droog. Dat is het gewone schoonmaken na een sjoelavond.
- Sjoelpoeder of aardappelzetmeel. Een klein beetje, dun uitgewreven, en laat een paar schijven door de bak glijden. Meer is niet beter: te veel poeder en de schijven vliegen de bak uit. Alleen doen als de baan merkbaar stroever loopt, niet op de kalender.
Een nieuwe bak is nog niet glad
Een nieuwe sjoelbak loopt stroever dan de oude die je gewend was. Dat is normaal: de schijven polijsten het speelveld pas in de eerste twintig tot dertig beurten. Grijp in die periode niet naar schuurpapier of spray. Hooguit een snufje poeder, en verder gewoon spelen.
Als de baan stroef blijft
Loopt de baan na het inspelen en na het poederen nog steeds stroef, dan is licht opschuren de volgende stap. Dit advies is in overleg met de sjoelverenigingen herzien en luidt nu zo:
- Schuur heel licht met fijn schuurpapier, altijd in de lengterichting van de baan. Je haalt alleen de ruwe toplaag weg, niet het speelveld.
- Gebruik daarna een kleine hoeveelheid meubelspray, zuinig. Te veel spray maakt het speelveld vet en dan gaan de schijven juist plakken.
- Neem de bak af met een licht vochtige doek, droog hem goed, strooi een beetje poeder en speel een paar schijven door.
Werk rustig en met beleid. Een accessoirekit met schuurpapier, poeder en stappenplan is los te koop.
Niet doen
- Geen bijenwas of meubelwas. De was komt van het speelveld op de schijven en maakt die vettig, waardoor ze juist slechter glijden.
- Geen water of schoonmaakmiddel. Water laat hout bol staan, schoonmaakmiddel tast het aan. Een licht vochtige doek is het maximum.
- Geen vogelzaad of peperkorrels. Een oud huismiddel dat nog rondgaat. De korrels laten de schijven glijden, maar slijten het speelveld weg.
- Geen olie, siliconenspray of scheutje meubelspray zonder schuren. Alles wat een laag achterlaat, maakt de baan plakkerig.
De schijven
Schijven worden na veel spelen vies of vettig. Veeg ze droog af met een zachte doek. Voelen ze nog kleverig, schuur ze dan heel licht met zeer fijn schuurpapier, gelijkmatig, zodat ze niet ongelijk slijten. Een dun laagje sjoelpoeder of aardappelzetmeel, ingewreven met een zachte doek, maakt ze weer glad. Bij officiële wedstrijden worden de schijven elke tien wedstrijden vervangen; thuis gaan ze jaren mee. Losse schijven van wedstrijdmaat (52 × 13 mm) zijn los te koop, ook voor bakken van andere merken.
Slijtage herkennen
Een doffe, ruwe of ongelijke baan, krassen, verkleuring of kleine scheurtjes in het hout. Bij oude bakken kunnen de poortjes los gaan zitten of trekt het hout krom. Een ruwe baan is op te knappen zoals hierboven beschreven; een kromme bak niet.
Bij wedstrijden
Tijdens een wedstrijd mag je de bak niet poetsen en geen glijmiddel gebruiken; dat staat in het ANS-reglement. Voorbereiden doe je dus vooraf.